PATRON SZKOŁY

 

„prawdę nosimy w zaciśniętych ustach
okrutna jest i nazbyt ciężka
więc dźwigamy ją sami"


(Zbigniew Herbert "Ze szczytu schodów")

 

 

 

 

GENEALOGIA RODZINY ZBIGNIEWA HERBERTA

 

        Rodzina Z. H. pochodzi z Anglii i przez Austrię trafiła do Polski tj. do Galicji, pradziadek był nauczycielem j. angielskiego i nie mówił w ogóle po polsku, ojciec był legionistą i patriotą.
 

 

KALENDARZ ŻYCIA I TWÓRCZOŚCI ZBIGNIEWA HERBERTA

 

1924

-

urodzony 29 października we Lwowie, syn Bolesława Herberta i Marii z domu Kaniak; w domu kultywowano humanistyczne tradycje polskiej inteligencji, prawo moralne, historia i literatura były w nim obecne na co dzień; ojciec był prawnikiem, dyrektorem banku; wielką rolę w życiu chłopca odegrała babka Maria z Bałabanów; Z. H. we Lwowie spędził dzieciństwo, tutaj chodził do szkoły, jako uczeń założył sprzysiężenie "Biały Orzeł", które jak mówił "szybko przyłapano", posiadał dwoje rodzeństwa, młodszy brat Januszek zmarł w czasie wojny, starsza o rok siostra Halina to lekarka p. Herbert-Żebrowska

1938

-

Z. H. rozpoczynał naukę w Gimnazjum im. Kazimierza Wielkiego we Lwowie

1939

-

Sowieci wkroczyli do Lwowa; Z. H. ma 15 lat uczęszcza na tajne komplety gimnazjalne

1941

-

armia hitlerowska zajmuje Lwów; ginie polska inteligencja m.in. przyjaciel rodziny prof. Stanisław Ruziewicz; Z. H. podejmuje pracę w Instytucie prof. Rudolfa Weigla jako karmiciel wszy, w ten sposób uzyskał tzw. Ausweis, chroniący przed aresztowaniem w ulicznych łapankach i wywiezieniem do Niemiec

1942

-

Z. H. ukończył tajną szkołę podchorążych i został żołnierzem Armii Krajowej

1943

-

zdaje maturę, rozpoczyna studia polonistyczne w konspiracyjnym Uniwersytecie im. Jana Kazimierza

1944

-

zbliża się front wschodni, rodzina Herberta przenosi się do Krakowa, Z. H. czuje się tutaj jak na wycieczce, podejmuje studia w Akademii i Sztuk Pięknych, które szybko przerwał

1945

-

studia w Akademii Handlowej

1947

-

kończy Akademie Handlową jako mgr ekonomii

1948

-

rodzina zamieszkuje w Sopocie, Z. H. pracuje w Gdańsku w redakcji "Przeglądu Kupieckiego", w radiu, w Banku Polskim, w "Tygodniku Wybrzeża" i w "Arkonie", publikuje cykl felietonów "Poetyka dla laików", studiuje filozofię i prawo na Uniwersytecie M. Kopernika w Toruniu

1949

-

został magistrem praw Uniwersytetu M. Kopernika w Toruniu, przenosi się na Uniwersytet Warszawski, jednak jego przewodnikiem po filozofii jest prof. Henryk Elzenberg z Uniwersytetu M. Kopernika, współpracuje z dziennikiem "Słowo Powszechne", w którym drukował recenzje, a w latach 1950-1951 felietony pt. "Katarzynki"; zameldowany jest w podwarszawskiej miejscowości Brwinów

1950

-

debiut poetycki na dwie raty w katolickim tygodniku "Dziś i jutro" oraz na łamach „Tygodnika Powszechnego"; z "Tygodnikiem Powszechnym" współpracuje do 1953 r. publikując także krótkie eseje pod pseudonimem "Patryk", recenzje plastyczne i literackie podpisuje niekiedy jako "Stefan Martha" lub "Bolesław Hertyński". W okresie stalinowskim podejmuje się różnych prac zarobkowych jako ekspedient w sklepie, kalkulator i chronometrażysta w Nauczycielskiej Spółdzielni Pracy "Wspólna Sprawa", ekonomista w Centralnym Biurze Studiów i Projektów Przemysłu Torfowego, gdzie zajmował się projektowaniem urządzeń sanitarnych i odzieży ochronnej, kierownik administracyjny w Związku Kompozytorów Polskich

1955

-

wstępuje do Związku Literatów Polskich (do 1983 r. pozostaje członkiem), drukuje swe utwory w krakowskim tygodniku "Życie Literackie"

1956

-

debiut książkowy tomikiem wierszy "Struna światła", obejmuje wiersze powstałe na przestrzeni 15 lat, w tygodniku "Twórczość" Z. H. ogłosił także swój poemat pt. "Jaskinia filozofów", a więc także debiut dramaturgiczny

1957

-

ukazuje się drugi zbiór poetycki Z. H. "Hermes, pies i gwiazda", zawarte w nim wiersze i proza poetycka głęboko filozoficzna potwierdziły dojrzałość intelektualną poety i wysokie walory jego warsztatu artystycznego. Poeta mieszka w Warszawie przy ul. Świerczewskiego

1958

-

Z. H. rozpoczyna serię zagranicznych podroży po krajach Europy Zachodniej : pierwszy wyjazd do Paryża na roczne stypendium Ministerstwa Kultury i Sztuki (z Fleszem i Mrożkiem) w "Dialogu" ogłosił sztukę pod tytułem "Drugi pokój"; podróż do Włoch

1959

-

w Londynie poznaje dozgonnych przyjaciół Magdalenę i Zbigniewa Czajkowskich

1961

-

ukazał się trzeci zbiór poetycki pod tytułem "Studium przedmiotu"; laureat Studenckiego Festiwalu Kulturalnego w Gdańsku, gdzie obrano go księciem poetów

1962

-

poezja Herberta przekracza granice kraju, została przełożona na język angielski, szwedzki, niemiecki, włoski; rezultatem podróży poety po płd. Francji i Włoszech jest zbiór esejów pod tytułem "Barbarzyńca w ogrodzie", Z. H. przyjęty został do rodziny pisarzy europejskich, jako "poeta intelektu, ironii i sceptycznej zadumy"

1963

-

1 listopada umiera ojciec poety Bolesław Herbert, Z. H. przebywa poza granicami kraju

1964

-

 Francja, Włochy, Austria i wymarzona podróż do Grecji, Z. H. dużo szkicuje ołówkiem, długopisem, nie rozstaje się z notatnikiem

1965

-

zaproszenie do Szwecji, jednak Z. H. nie pojechał, 8 listopada w Wiedniu odbiera austriacką nagrodę Internationale Nicolaus Lenau Preiss

1968

-

w konsulacie Polski w Paryżu 29 marca Z. H. żeni się z p. Katarzyną Dzieduszycką; ukazał się wybór wierszy Z. H. w przekładzie angielskim, opracowany przez Czesława Miłosza; wykład Z. H. na Uniwersytecie w Los Angeles

1969

-

pod nieobecność poety w kraju ukazał się czwarty zbiór wierszy pt. "Napis", wyróżniony nagrodą Łódzkiego Festiwalu Poezji, jako najwybitniejszy tom roku (równorzędną nagrodę otrzymał wówczas S. Grochowiak za zbiór "Nie było lata"); Włochy, Niemcy, Austria

1970

-

Herbertowie w dalszym ciągu przebywają za granicą: Niemcy, Stany Zjednoczone, w kraju ukazały się "Dramaty"

1973

-

w maju Z. H. odbiera nagrodę im. Herdera wręczoną na Uniwersytecie Wiedeńskim; latem z Czajkowskim udaje się w drugą podróż po Grecji łodzią żaglową śladami Odyseusza

1974

-

ukazuje się piąty tom wierszy: "Pan Cogito"

1975

-

Austria, Niemcy, Francja i trzecia podroż do Grecji, Włochy; w grudniu podpisał Memoriał 59 tj. pierwsze wystąpienie intelektualistów domagających się zmian polityczno - ustrojowych w PRL

1977

-

Herbertowie osiedlają się  w Berlinie Zachodnim, mieszkają tam do roku 1980

1979

-

w Weronie otrzymuje nagrodę im. Petrarki

1980

-

29 sierpnia umiera matka Zbigniewa Herberta

1981

-

H. znalazł się w centrum ruchu związanego z NSZZ Solidarność, wszedł w skład redakcji wydawanego poza cenzurą pisma "Zapis"

1983

-

na grozę stanu wojennego zareagował wierszami zebranymi w "Raporcie z Oblężonego Miasta", wydanego przez paryską "Kulturę"; w gdańskich kościołach odbywają się wieczory autorskie

1986

-

Z.H. podróżuje, przebywa we Francji, Niemczech, Holandii (fascynacja malarstwem holenderskim zaowocowała zbiorem esejów)

1991

-

ukazuje się kolejny tomik wierszy, który ze względu na pogarszający się stan zdrowia traktowany był jako pożegnalny: "Elegia na odejście"

1992

 

"Rovigo", art. publicystyczne w "Tygodniku Solidarność"; napisał list do prezydenta L. Wałęsy w sprawie rehabilitacji pułk. R. Kuklińskiego (bez odpowiedzi); nagroda "Literatury"

1993

-

zbiór esejów "Martwa natura z wędzidłem"

1994

-

R. Kukliński odwiedził Z. H. w jego mieszkaniu

1998

-

ukazuje się ostatni tomik wierszy "Epilog burzy", poeta współpracuje z Teatrem Narodowym nad swoim wieczorem poetyckim, który odbył się 25 maja; był to pierwszy autorski wieczór Z. H. od stanu wojennego i niestety ostatni; 28 lipca 1998 r. Zbigniew Herbert umiera w Warszawie; pośmiertnie odznaczony Orderem Orła Białego przez prezydenta A. Kwaśniewskiego; żona odmówiła jednak przyjęcia odznaczenia